کێ بەرپرسەلەدۆخی کەرکوک؟

لەلایەن ستاندار Posted on 266 جار بینراوە

پشتیوان جەمال

بەرپرسیاریەتی هاوبەش:

لەدوای ۲۰۰۳ وە پڕۆسەی ئازادکردنی عێڕاق،کەهەریەک لەیەکێتی وپارتی بەشداربوون لەچونە ناوکەرکوک بەبۆنەی بەشداری کردن لەئازادی کردنی ، هەردولایان بە یارمەتی هێزە کانی ئەمریکا ئاسان توانیان بچنە ناو کەرکوکەوە ، بەڵام بەبێ هیچ بەرنامە و پلانێکی بەکوردستانی کردنەوەی ئەم پارێزگایە ، بەڵکو بە هەمان ئە و ئایدۆڵۆجیا و میتۆدەی کە لە هەولێرو سلێمانی پەیڕە و دەکرا کەرکوکیشیان خستە ئەم دوو بەرە یەوە ، هە مان ئەم کۆنە قینە دا نەماڵراوەی نێوانیان بەرۆکی ئەوانیشی گرت ، هەر لە دروستکردنی دوو ئاسایش ، دوو پۆلیس ، مەڵبە ند و لق ، بەم جۆرە کوردیان لەم شارە دا کرد بە دوو بەشەوە و لەدژی یەکتر بە کاریان هێنانەوە ، لەکاتێدامەسەلەی کەرکوک کە هێشتان بەهیچ لایەک دانە کەوتووە کە کوردستانیە یان نا ! لە کاتێکدا بە تورکمان و عەرە بو.. هتد، دژی کوردن قەت نەدەبوو یە کێتی و پارتی هەمان بەرنامەی هەرێم لەم شارە داپەیڕەو بکەن ، چونکە هەستیاری کەرکوک بەرگەی ئەم دۆخەی نەدەگرت ، لەلایە ک خەڵکەکەی ماندو بون بەدەست ڕژێمی بەعسی پێشو ، لەلایەکی تر پێویستبوو کورد لەکەرکوک کار لەسەر یەک بون و یەک بڕیاریان بکرێت لە بەرامبەرنەیارانی کورد ، بەڵام بەداخەوە کار لەسەر هەستی نەتەوایەتی و بەکورد بونی ئەم شارەو یەک قەراری نەکرا، هێندەی لەخەمی زیاتکردنی نفوزو پشک حزب دابوون ، ئەوەندە لە خەمی خاکی تەعریب کراو بەتایبەت زەویە کشتوکاڵییەکانی دانە بوون، کەبەپێی” یاسا”حیزبی بەعس خەڵکی عەرەبی هێناوەتە ئەم شوێنانە بەقەرەبووی کەم و لەژێر زوڵم و زۆردا کوردەکان زەویەکانیان جێ هێشتووە کراوە بەناوی عەرەبەکانەوە ، لەدوای پڕۆسەوە خەڵکی کورد بەبێ هەڵوەشانەوەی تاپۆ زۆرە ملێکان چونەوە سەرزەوییەکان و عەرەبەکانیش لەترسان وهەندێکیان بەفرۆشتن زەویەکانیان تەسلیمی کوردەکان کردەوە ، هیچ کام لەم حیزبانە و سەرکردایەتی کوردلە خەمی ئەم پرسەدانەبوون ، لەڕێگای نوێنەرەکانیان لەپەرلەمانی عێڕاق، لەڕێگای پەیوندیە کانیان لەئاستی سەرکردایەتی ئەم یاسایەی حیزبی بەعس هەڵ بوەشێننەوە کەکاتی خۆی، بە یاسەیەکی زۆرەمڵێ خاکی کورد کراوەتە ناوی ئەم عەرەبانەوە ، ئەم کێشە مایەوە بەمادەی”۱٤۰” سپێردرا،خوا عەوێزەمان بۆبکاتەوە.

بەرپرسیاریەتی نەجەمەدین کەریم:

دوای ئەوەی لە ۲۰۰٥ هەڵبژاردنکرا بۆئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک نەجەمەدین کەریم بوو بەپارێزگای کەرکوک دۆخی کەرکوک هێندەی تر شێواو پشتگوێ خرا ، پارێزار لە جێگای ئەوەی کار بۆ ئیدارەی ئەم پارێزگایە بکات و هەوڵی هەڵوەشاندنەوەی یاسا ی تەعریب بدات لەبەغداد کەچی پشتی لە حیزبەکەی خۆشی کرد ، تابێنە قاقای خۆی گەندەڵی کرد ، بەپێی ئەوبەڵگەنامانەی کەدراون بەدەستەی نەزاهەی عێراقی و لەکاتی ئێستادا لەسەرئەم تاوانانە دەست بەسەرەلە لە وڵاتی لوبنان ، پارتی کەزانی نفوزی لەم شارەدا زۆرکەمەو لە ئاستی تەماعی ئەودانییە ئدی تەنها لەخەمی وەرگرتنی سامانی ئەوپارێزگایەدابوو ، بۆیە توانی ژێربەژێر نەجمەدین کریم هەڵ بخلیسکێنێ و بیکات بەتابوری پێنجەم لەناوحیزبەکەی خۆی ، هەر لەتەسلیم کردنی هەردوو خاڵە نەوتیەکانی “هاڤانا و بای حەسەن” بەپارتی دەستی پێکرد ، کە لە دۆخێکی تەموو موژاویدا هێزێکی عەسکەری پاسەوانی نەوتی پارتی دەستیان بەسەرئەم دووخاڵە نەوتییە داگرت ، ئەمەش بەبێ ڕەزامەندی پارێزگارناکرێت ، ئەم ڕووداوە بووە هۆی ئەوەی نێوانی نەجمەدین کەرم / پارتی و یەکێتی تێک بچێت ، ململانێکنان قوڵ ببێتەوە ، بێئاگا لەوەی کەرکوک بەچی قۆناغێکی مەترسیدا تێدەپەڕێت .

بەرپرسیاریەتی ڕیفراندۆم:

ئەوڕیفراندۆمەی کە هەموو دونیاهاواریکرد کەنەکرێت ، بەڵام مەسعودبەرزانی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان بەبێ هیچ گوێدان بە دەوڵەتە ئیقلیمی و نێوخۆیەکان ، وە حساب کردن بۆدۆخی سیاسی و ئابوری ناخۆی هەرێمی کوردستان ، بانگەشەی بۆکردو ڕایگەیاند ، دوای ململانێیەکی زۆر لە نێوان یەکێتی و پارتی بۆ ئەوەی ڕیفراندۆم لەکەرکوک نەکرێت ، بەڵام دواجار پارتی ڕەزامندی پارێزگاری وەرگرت و ئاشوبی ڕیفراندۆمەکە بەرۆکی کەرکوک و ناوچەکێشە لەسەرەکانی گرتەوەو بووە هۆی لەدەستدانی ٪٥۱ ی خاکی هەرێم ، لێرەوە خەڵکی بەش مەینەتی کەرکوک باجی ئەم هەست نەکردن بە بەرپرسیاریەتی سەرکردایەتی کوردیان دا ، تاشارەکە بووە ژیلەمۆی ڕیفراندۆ م و کورد دەسەڵاتی تیادا نەما.

ئەوەی کەماوەتەوە دەکرێت بڵێین:
کێشەکە لەنێوان پارتی یەکێتی دا قوڵ بۆتەوە لەسەردانانی پارێزگارێکی کورد بۆ ئەم شارە لەپشکی یەکێتی ، بەڵام پارتی ئامادەنیە ئەندامەکانی بباتەوەئەم شارە و لەگەڵ یەکێتی دا بەڕێککەوتن پارێزگارێکی کورد دیاری بکرێت ، هۆکاری ئەمەش ڕونە پارتی لەدوای ۱٦ی ئۆکتۆبەرە وە ئەم شارە بەداگیر کراو دەزانێت لەلایەن حەشدی شەعبیەوە ، لەکاتێدا موسڵ هەمان پێو دانگەی هیە کەچی هیچ کێشەیەکیان نەبوو بەشداریان کرد لەدانانی پارێزگاردا ، کەچی بۆکەرکوک ئامادەنین بەشداری لەدانی پارێزگار بکەن ، هۆکاری ئەمەش کەمی نفوزی ئەم حیزبەیەو دەیەوێت کەسێکی نزیک لەپارتی دابنرێت تالە ژێر ئیتاعەی ئەواندابێت ، یەکێتیش بە مەڕازی نیە و تا کار گەیشتۆتە پەک خستنی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستانیش لەسەر هەلبژاردنی پارێزگارێکی کورد لە کەرکوک ، لەکاتێکدا دەغڵ و دانی جوتیاران لەسنوری ئەم پارێزگایە دەسوتێندرێت و لەسەرماڵەکانی خۆیان وەدەردەنرێن ، شەهیدو بریندار دەکرێن ، تەقینەوە لەشارەکەدەکرێت ، بەڵام پارتی دیموکراتی کوردستان تەنها بەنوسینی چەن دێرێک لەبەیان نامە یەکدا هاوخەمی خۆی دەردەبڕێت ، ئەوەی لێرەدا جێگای پرسیارە ئایە کێشەی ئەم ناوچە دابڕێندراوانە بەدانانی پارێزگارێکی کورد چارەسەردەبێت ؟ لانی کەم ئەگەر ناو کەرکوکیش کەمێ لەنگەربگرێ کێشەی زەوی جوتیارەکان چی بەسردێت؟ ئاخر ئەم عەرەبانە هەموی پشتگیری یاساییان پێیە کەخودانی ئەم زەوییانەن ئایە پارێزگارێکی کوردچی پێدەکرێت؟

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

ئەم ماڵپەڕە لە ئەکیسمێت بۆ کەمکردنەوەی هەرزە واڵە و سپام سوود دەگڕێ. فێربە چۆن زانیاری بۆچونەکانت ڕێکدەخرێت.